Заң – қоғамның тірегі

«Тура биде туған жоқ, туғанды биде иман жоқ» деген қанатты сөз қазақ қоғамында заң үстемдігі мен әділдіктің қай кезеңде де басты құндылық болғанын айқын көрсетеді. Ел басқаруда да, дау шешуде де заңға жүгіну, ақиқаттан аттамау– ата-бабамыздан келе жатқан өмірлік ұстаным. Сондықтан заңға құрмет пен тәртіпке бағыну– өркениетті қоғамның ғана емес, ел болашағына бейжай қарамайтын әрбір азаматтың басты парызы.
Бүгінде Қазақстанда заң үстемдігін қамтамасыз ету– мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Әділетті қоғам қалыптастыру жолында қабылданып жатқан бастамалардың түпкі мақсаты – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау, қоғамдық қауіпсіздікті нығайту және мемлекетке деген сенімді арттыру.
Заң – қоғамның тірегі, мемлекеттің мызғымас негізі. Егер заң үстемдік құрған жерде әділдік салтанат құрады. Ал тәртіп орныққан қоғамда тұрақтылық пен татулық, бірлік пен даму қатар жүреді. Сондықтан заң мен тәртіп ұғымы бір-бірінен ажырамайтын, елдің өркендеуіне қызмет ететін маңызды құндылықтар саналады.
Қандай мемлекет болмасын оның қуаты ең алдымен азаматтарының заңға деген құрметімен өлшенеді. Заңды құрметтеген адам өзгенің де құқығын сыйлайды, қоғамдық тәртіпті бұзбайды, мемлекет алдындағы жауапкершілігін терең сезінеді. Мұндай ортада адамдар өздерін қауіпсіз сезінеді, еңбек етуге, білім алуға, кәсіп бастауға және еркін өмір сүруге мүмкіндік алады.
Қазақ халқы ежелден-ақ тәртіп пен жауапкершілікті жоғары бағалаған. «Тәртіпке бағынған құл болмайды», «Елдің күші – бірлікте, бірліктің күші – тәртіпте» деген нақылдар соның дәлелі. Бұл даналық сөздер бүгінгі күні де өз маңызын жоғалтқан жоқ. Өйткені қоғамдағы әрбір игі істің нәтижесі тәртіп пен ұйымшылдыққа байланысты.
Соңғы жылдары елімізде құқықтық мәдениетті қалыптастыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және азаматтардың құқықтық сауаттылығын арттыруға ерекше көңіл бөлінуде. Білім беру ұйымдарында, мемлекеттік мекемелерде, еңбек ұжымдарында құқықтық түсіндіру жұмыстары тұрақты жүргізіліп келеді. Бұл шаралардың барлығы халықтың заңға деген құрметін арттыруға бағытталған.
Заңның күші тек құқық қорғау органдарының қызметімен ғана өлшенбейді. Оның тиімділігі әрбір азаматтың заң талаптарын қаншалықты сақтайтынына байланысты. Қоғамдық орындарды таза ұстау, жол қозғалысы ережелерін сақтау, салықты уақытында төлеу, мемлекеттік мүлікке ұқыпты қарау – мұның бәрі заңға бағынудың қарапайым әрі маңызды көріністері.
Бүгінде цифрлық технологиялардың дамуы мемлекеттік қызметтердің ашықтығын арттырып, заң талаптарының орындалуын жеңілдетті. Азаматтар мемлекеттік қызметтерді электронды түрде алып, көптеген мәселелерді ашық әрі заң аясында шешуге мүмкіндік алды. Бұл өз кезегінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алып, қоғамдағы сенімді нығайтуға ықпал етуде.
Заң мен тәртіпті қамтамасыз етуде құқық қорғау органдарының еңбегі ерекше. Олар қоғамдық тыныштықты күзетіп, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тәулік бойы қызмет етеді. Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілердің, сот жүйесінің, прокуратура органдарының және өзге де жауапты мекемелердің адал әрі кәсіби жұмысы заң үстемдігін нығайтуда маңызды рөл атқарады.
Дегенмен заң үстемдігін қалыптастыру тек мемлекеттік органдардың міндеті емес. Бұл – бүкіл қоғамның ортақ ісі. Әрбір ата-ана баласына адалдық пен жауапкершілікті үйретіп, заңды сыйлаудың үлгісін көрсетуі тиіс. Себебі құқықтық мәдениет ең алдымен отбасында қалыптасады. Заңды құрметтеп өскен ұрпақ елдің ертеңіне жауапкершілікпен қарайтын саналы азамат болып қалыптасады.
Жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру– уақыт талабы. Олар заңды біліп қана қоймай, өз құқықтары мен міндеттерін терең түсінуі қажет. Құқықтық білім – өмірлік маңызды құндылықтардың бірі. Ол адамды түрлі заңсыз әрекеттерден сақтап, дұрыс шешім қабылдауға жетелейді.

Бүгінгі таңда қоғамдағы қауіпсіздік пен тұрақтылық әр азаматтың жауапкершілігіне байланысты. Көшеде болсын, қоғамдық орындарда болсын, әлеуметтік желілерде болсын заң талаптарын сақтау – мәдениетті қоғамның басты белгісі. Әрбір адамның саналы әрекеті елдегі тәртіптің нығаюына өз үлесін қосады.
Мемлекетіміздің басты мақсаты – заң үстемдік еткен, әділет салтанат құрған, азаматтардың құқығы сенімді қорғалатын Жаңа Қазақстанды қалыптастыру. Бұл мақсатқа жетудің жолы – заңды құрметтеу, тәртіпті сақтау және ортақ жауапкершілікті сезіну.
Заң – жазалау құралы емес, қоғамның тыныштығын, әділдігін және тұрақтылығын қамтамасыз ететін кепілдік. Ал тәртіп – сол заңның өмірде нақты жүзеге асуы. Сондықтан заң мен тәртіпке құрмет – елге деген құрмет, Отанға деген адалдықтың белгісі.
Әділетті қоғам – әр адамның заңға бағынуынан басталады. Әр азамат өз міндетін адал атқарып, заң талаптарын мүлтіксіз орындағанда ғана еліміздің іргесі берік, бірлігі бекем, болашағы жарқын болмақ.