БАЛА ҚАУІПСІЗДІГІ – ОРТАҚ МІНДЕТ
БАЛА ҚАУІПСІЗДІГІ – ОРТАҚ МІНДЕТ
Іле ауданында буллингтің алдын алу және балаларға қауіпсіз орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде
Бала үшін мектеп – білім алатын ғана емес, өзін қауіпсіз әрі еркін сезінетін орта болуы тиіс. Осыған байланысты оқушылар арасындағы буллинг пен кибербуллингтің алдын алу, балалардың психологиялық саулығын сақтау және олардың құқықтарын қорғау Іле ауданында маңызды бағыттардың біріне айналып отыр.
5 қараша – Халықаралық мектептегі зорлық-зомбылық пен буллингке, оның ішінде кибербуллингке қарсы күрес күні. UNESCO бұл күнді қараша айының алғашқы бейсенбісінде атап өтуді белгілеген. 2026 жылғы күннің негізгі тақырыбы – «Әрбір оқушы қауіпсіз әрі жақсы жағдайда: уәдеден іске». (unesco.org)
Іле ауданында қазіргі таңда 44 мемлекеттік және 14 жекеменшік мектепте оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және психологиялық қолдау көрсету бойынша кешенді жұмыстар жүргізілуде. Білім беру ұйымдарында педагог-психологтер, әлеуметтік педагогтер, сынып жетекшілері мен мектеп әкімшілігі бірлесіп жұмыс атқарады.
Баланың психологиялық жағдайын ерте анықтау мақсатында сауалнамалар, жеке және топтық әңгімелер, түрлі тренингтер мен профилактикалық іс-шаралар ұйымдастырылады. Ерекше назар психологиялық қолдауды қажет ететін оқушыларға аударылып, әр баланың жағдайы жеке зерделенеді.
Буллингтің алдын алу – тек мектептің міндеті емес. Бұл бағытта ата-ананың да жауапкершілігі ерекше. Баланың мінез-құлқындағы өзгерістерге, көңіл күйіне, достарымен және сыныптастарымен қарым-қатынасына назар аудару маңызды. Ең бастысы – баланың ата-анасына өз мәселесін ашық айта алатындай сенімді қарым-қатынас қалыптастыру.
Ауданда балалармен профилактикалық жұмыстарға құқық қорғау органдары да белсенді қатысуда. Іле ауданының прокуратурасы мен полиция басқармасы білім беру ұйымдарында оқушылармен кездесулер өткізіп, құқықтық сауаттылық, қауіпсіз мінез-құлық, буллинг пен кибербуллингтің алдын алу және құқықтық жауапкершілік мәселелерін түсіндіруде.
Сонымен қатар балалардың психологиялық және әлеуметтік мәселелерін ерте анықтап, қажетті қолдау көрсету бағытында «Жанұя» отбасын қолдау орталығының жұмысы да маңызды рөл атқарады.
Буллинг – жай ғана балалар арасындағы жанжал емес. Қайталанатын қорқыту, кемсіту, мазақтау, оқшаулау, қорқыту немесе интернет арқылы қысым көрсету баланың психологиялық жағдайына кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан кез келген белгіге дер кезінде назар аудару – үлкен мәселенің алдын алудың маңызды шарты.
Мұндай жағдайда баланы кінәламай, ең алдымен тыңдап, оның жанында екенін сезіндіру қажет. Қиындық туындаған кезде ата-ана мектеп психологіне, сынып жетекшісіне, әлеуметтік педагогке немесе тиісті мамандарға жүгінуден тартынбауы керек. Қазақстанда балалар мен ата-аналарға көмек көрсететін 111 бірыңғай байланыс орталығы да жұмыс істейді.
Баланың қауіпсіздігі – мектептің, ата-ананың, мемлекеттік органдар мен бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі.
Бүгінгі басты міндет – буллинг орын алғаннан кейін ғана әрекет ету емес, оның алдын алу, баланы тыңдау, қолдау және қауіпсіз орта қалыптастыру.
Әрбір бала өзін қауіпсіз сезінуге, құрметке және қолдауға лайық. Ал баланың құқығын қорғау – баршамызға ортақ міндет.
