Телефонға тәуелділік
Ұялы телефондар бұрыннан бері кездейсоқ емес және бүгінгі күні олар тіпті кішкентай балалардың қолында. Осыдан бір жыл бұрын, Мәжілістің жалпы отырысында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне білім беру және тәлімгерлік мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңы қабылданды. «Ұстаздармен болған кездесулерде түскен тағы бір мәселе оқушылардың сабақ үстінде телефон пайдалануына қатысты. Телефонға тыйым салуға заңнамада нақты шектеу жоқ. Осыған орай, жобаға сабақ кезінде ұялы телефондарды пайдалануды шектеу туралы арнайы норма да енгізілді»,- деген депутат Асхат Аймағамбетовтың сөзіне қарасақ, сабақ кезінде ғана оқушыларға телефонды ұстауға шектеу қойылмақ.
Дұрыс, оқу барысында бала сабақ оқуы керек. Себебі, телефон бұл процеске кедергі келтіреді. Алайда, сабақ кезінде ұялы телефон қолдануға тыйым салынғанымен тик-ток желісіне телмірген ұрпаққа тәк-тәк дейтін ата-ана болмай тұр. Әрине, заман талабына сай, ұялы телефон қажет. Бірақ, оның да шегі болуы керек.
Ғалымдардың телефонға тәуелді баланың сабақ оқуға деген ынтасы жоғалып, білімі төмендей беретінін аңғарған. Қазіргі заманды ұялы телефонсыз елестету мүмкін емес. Телефонға тәуелділік жыл өткен сайын көбеймесе азаяды деп ешкім айта алмайды. Әсіресе балаларды электронды құрылғыдан ажырату мүмкін болмай қалды.
Егер бала дәл осылай телефонын қолынан тастамай жүретін болса, оны бұл әдетінен арылту қиынға соғады. Баланың осылайша ұялы телефоннан бас алмай, күндіз-түні қарағаны гаджет болса, оның денсаулығына да алаңдауға тура келеді дейді ғалымдар.
Қарапайым өмірде балалар қолмен сурет салып, пластилиннен түрлі дүниелер жасап, өздерінің жасағандарына мәз болып, көңіл күйлері көтеріліп қалады. Ал, телефонға байланған бала керісінше ашушаң, шыдамсыз боп кететіні сөзсіз. Ішкен асына дұрыс қарамай, ата-ананы байбаламға салып жататыны жасырын емес. Қазіргі балалардың ұялы телефонға телміргенін қазірден әр отбасы қадағаламаса, Абайша айтсақ, «Қолымды мезгілінен кеш сермедім…»- деген өкінішін ұрпағы қайталамасына кім кепіл?
Ата-ана баласының телефонға үңілгенін қаламасақ, көп уақытты солармен бірге өткізуіміз керек. Кей аналар қат-қабат тірлікте үй шаруасымен жүргенде баласын тыныштандыру үшін телефон береді. Ол одан мультфильм қарайды не ойын ойнауды әдетке айналдырады. Содан бала телефонды қолынан тастамайды. Оның телефонға тәуелділігі осылай басталады.
Пайғамбарымыз (с.ғ.с) да: «Балаларыңа атқа міну, суға жүзу, садақ атуды үйретіңдер» деп өсиет еткен еді. Дегенмен ата-ана үшін рухани сау ұрпақ тәрбиелеу- Алла тарапынан келген аманат.
Байқап тұрсақ, смартфонды дау қыламыз. Сөйтіп, артынша жау қыламыз. Әйтсе де, оны да ақылмен қолдануға болады. Ол үшін баламен арада келісім жасап, тәртіпке үйрету ғана қажет. Бәрі де ата-ананың қолында. Сонда ғана телефонға тәуелділіктен арыла аламыз. Сіздің ойыңыз қалай, оқырман?
Дәурен ЕРМЕКБАЙ.
