БІР ДЫБЫСТАН – ҮЛКЕН ЖЕТІСТІККЕ: БАЛА БОЛАШАҒЫНДАҒЫ ЛОГОПЕДТІҢ РӨЛІ

Сөйлеу – адам өміріндегі ең маңызды қарым-қатынас құралы. Баланың өз ойын еркін жеткізуі, айналасындағы адамдармен тіл табысуы, білім алуы мен тұлға болып қалыптасуы сөйлеу тілінің дұрыс дамуына тікелей байланысты. Сондықтан баланың тілдік дамуына көңіл бөлу – бүгінгі күннің маңызды міндеттерінің бірі.
Қазіргі таңда балалар арасында дыбыстарды дұрыс айтпау, сөздік қордың жеткіліксіздігі, сөйлем құраудағы қиындықтар, байланыстырып сөйлеудің әлсіздігі сияқты мәселелер кездеседі. Мұндай жағдайда логопед маманының көмегі ерекше маңызға ие. Логопед – тек дыбысты түзетуші емес, баланың сөйлеу қабілетін дамытып, өзіне деген сенімін қалыптастыруға көмектесетін маман.
Логопедиялық жұмыс үлкен шыдамдылықты, ізденісті және кәсіби шеберлікті талап етеді. Себебі әр баланың даму қарқыны мен қабылдау ерекшелігі әртүрлі. Сондықтан түзету жұмыстары баланың жеке мүмкіндіктеріне сәйкес ұйымдастырылуы қажет. Бүгінгі заманауи логопедияда дәстүрлі әдістермен қатар артикуляциялық гимнастика, тыныс алу жаттығулары, саусақ ойындары, мнемотехника, дидактикалық және интерактивті ойындар кеңінен қолданылады. Бұл әдістер баланың сабаққа қызығушылығын арттырып, сөйлеу дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді. Ең бастысы – баланы жалықтырмай, әрбір тапсырманы қызықты әрі нәтижелі ұйымдастыру.
Баланың сөйлеу тілін дамыту – тек маманның емес, ата-ананың да ортақ міндеті.
Бала ең алғашқы сөздерін отбасында үйренеді. Сондықтан ата-ананың күнделікті әңгімелесуі, кітап оқуы, баланың сұрақтарына жауап беруі және бірге ойын ойнауы тілдік дамуға оң әсер етеді.
Қазіргі уақытта балалардың телефон мен планшетті шамадан тыс қолдануы да назар аударуды қажет етеді. Экран алдындағы уақыт тірі қарым-қатынасты алмастырмауы тиіс. Балаға ең керегі – ата-анасының назары, жылы сөзі және шынайы әңгімесі. Егер баланың сөйлеу дамуында қиындық байқалса, уақыт жоғалтпай, маман кеңесіне жүгінген дұрыс.
Логопед үшін әрбір кішкентай жетістік – үлкен қуаныш. Бұрын дыбысты айта алмай қиналған баланың оны анық айтуы, ойын жеткізе алмаған баланың толық сөйлем құрауы – үлкен еңбектің нәтижесі. Осындай сәттер маманға өз жұмысының маңызын терең сезіндіреді.
Қорытындылай келе, баланың дұрыс сөйлеуі– оның болашақтағы сенімді қадамы. Ал сол жолда логопедтің кәсіби еңбегі, ата-ананың қолдауы және баланың талпынысы өзара үйлесуі керек. Әр баланың сөйлеу әлемін ашуға көмектесу – біздің басты мақсатымыз.
Бір дыбыс – бір қадам, бір сөз – бір жеңіс! Еркін сөйлеген бала – жарқын болашақтың бастауы!
Алина Оспанжан,
«Ө.Жаңабаев атындағы орта
мектеп» кмм, педагог-логопед.