Конституция – азаматтық ұстаным мен елдік жауапкершіліктің өлшемі
Конституция – азаматтық ұстаным мен елдік жауапкершіліктің өлшемі
Қоғамның дамуы мен мемлекеттің тұрақтылығы ең алдымен заңға, тәртіпке және азаматтардың өзара жауапкершілігіне байланысты. Осы құндылықтардың құқықтық негізін қалыптастыратын басты құжат – Конституция. Сондықтан жаңа Конституцияның қабылдануы еліміздің болашағы мен қоғамдық өмірінің бағытына қатысты маңызды мәселе деп санаймын.
Конституцияны тек заңгерлер мен мемлекеттік қызметшілерге арналған құжат ретінде қарастыруға болмайды. Оның әрбір ережесі қарапайым азаматтың өмірімен, отбасымен, еңбегімен және келешекке деген жоспарымен тығыз байланысты. Адамның құқығы мен бостандығы қорғалған, заң талаптары баршаға ортақ қоғамда ғана азаматтардың өз болашағына деген сенімі нығаяды.
Менің ойымша, жаңа Конституцияның мазмұнын түсінудің ең маңызды жолы – оның қағидаттарын күнделікті өмірмен байланыстыра білу. Мысалы, заң үстемдігі дегеніміз – тек құқық бұзушылықтың алдын алу емес, әр адамның өз міндетін адал орындауы, өзгенің құқығын құрметтеуі және қоғамдық тәртіпке жауапкершілікпен қарауы. Осындай мәдениет қоғамның барлық саласында қалыптасуы қажет.
Ата Заңның маңызды бағыттарының бірі – адамға және оның құқықтарына деген құрмет. Бұл қағидат әрбір азаматтың қауіпсіз өмір сүруіне, білім алуына, еңбек етуіне және өз қабілетін дамытуына мүмкіндік беретін құқықтық ортаның қалыптасуымен байланысты. Мемлекеттің дамуы да осындай мүмкіндіктердің қаншалықты қамтамасыз етілетініне байланысты деп ойлаймын.
Бүгінгі таңда қоғам алдында тұрған міндеттердің бірі – жастардың бойында азаматтық жауапкершілік қалыптастыру. Өскелең ұрпақ елдің тарихын біліп, заңды құрметтеп, өз құқығы мен міндетін түсініп өсуі керек. Себебі ертеңгі мемлекеттің дамуына бүгінгі тәрбиеленіп жатқан ұрпақтың білімі, біліктілігі мен азаматтық ұстанымы тікелей әсер етеді.
Сонымен қатар, Конституцияның қағидаттарын жүзеге асыруда әр азаматтың белсенділігі маңызды. Қоғамдық мәселелерге бейжай қарамау, елді мекеннің тазалығына үлес қосу, қоғамдық тәртіпті сақтау, қоршаған ортаны қорғау, мұқтаж жандарға қолдау көрсету – мұның барлығы азаматтық жауапкершіліктің нақты көрінісі. Елге қызмет ету міндетті түрде үлкен лауазымнан басталмайды, ол әр адамның өз ісіне адал болуынан басталады.
Қоғамдағы бірлік пен келісімді сақтау да ерекше мәнге ие. Әрбір азаматтың көзқарасы мен пікіріне құрметпен қарау, ортақ мәселелерді түсіністікпен талқылау және заң аясында шешу елдің тұрақтылығын нығайтады. Бірлігі бекем қоғам ғана алға қойған мақсаттарына жүйелі түрде қол жеткізе алады.
Қорыта айтқанда, жаңа Конституция – еліміздің құқықтық дамуының маңызды негізі. Оның қағидаттарын білу, құрметтеу және күнделікті өмірде сақтау – әрбір азаматтың міндеті. Меніңше, елдің болашағына қосылатын ең үлкен үлес – заңды құрметтеу, адал еңбек ету, ұрпақ тәрбиесіне жауапкершілікпен қарау және қоғамдағы татулықты сақтау. Өйткені мемлекеттің мықтылығы оның заңымен қатар, сол заңды құрметтейтін азаматтарының санасымен өлшенеді.
Рысбай Дінмұхамед
