«Қызырлы өлке – Кегенім!»

«Ауылым – алтын бесігім» деген ұғым – халқымыздың туған жерге деген перзенттік сүйіспеншілігін, ауылға деген ыстық ықыласын айшықтайтын терең мағыналы сөз. Адам баласының жүрегінде туған жердің орны қашанда бөлек. Оның табиғаты, тарихы, мәдениеті мен салт-дәстүрі – ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын баға жетпес рухани мұра.
Осы құндылықтарды кеңінен дәріптеп, ауданымыздың өнері мен мәдениетін, тарихи мұрасы мен ұлттық болмысын таныту мақсатында жуырда Жылысай мәдениет үйінде «Қызырлы өлке – Кегенім!» атты аудандық мәдениет күндері байқауы жоғары деңгейде ұйымдастырылды.
«Ауылым – алтын бесігім» идеясы аясында өткен тағылымды шара туған өлкені ұлықтаған, ұлттық өнерді насихаттаған, мәдениет саласындағы шығармашылық ұжымдардың еңбегін елге танытқан мазмұнды мәдени жобаға айналды.
Мерекелік шараның шымылдығы арнайы ұйымдастырылған көрмемен ашылды. Көрме барысында өлкенің мәдениеті мен өнерін, тарихы мен қолөнерін танытатын құнды дүниелер көпшілік назарына ұсынылды.
Көрме төрінен республикалық деңгейдегі картиналар орын алып, бейнелеу өнерінің үздік туындылары жұртшылықтың назарына ұсынылды. Әсемдік пен шеберлікті ұштастырған картиналар арқылы туған өлкенің табиғаты, оның көркем келбеті мен тарихи тынысы бейнеленді.
Өнер саласындағы жас буынның шығармашылығына да ерекше мән берілді. Сатыбалдиев Фархат Тоқтасынұлы бастаған Заманбек Нұрқаділ атындағы балалар өнер мектебінің шәкірттері өз қолдарынан шыққан қолөнер туындыларын ұсынып, көрерменге шығармашылық ізденістерін таныстырды. Бұл – жас ұрпақтың ұлттық өнерге деген қызығушылығын арттыруда мәдениет пен өнер мектептерінің атқарып отырған маңызды жұмысының көрінісі.
Ал жергілікті музей ұйымдастырған тарихи жәдігерлер көрмесі өткен күннен сыр шерткендей әсер қалдырды. Көненің көзіндей болған тұрмыстық бұйымдар мен тарихи заттар халқымыздың тұрмыс-тіршілігін, салт-санасын, мәдениетін тануға мүмкіндік берді. Шара барысында қазақ халқының дәстүрлі қонақжайлық салты да кеңінен көрініс тапты. Арнайы қазақ үй тігіліп, келген қонақтар ұлттық дәстүрге сай қарсы алынды. Қазақ үйдің өзі де шараның сәнін келтіріп, ұлттық нақышты айшықтай түсті. Оның ішкі жабдықталуы, тұрмыстық бұйымдар мен қолөнер туындылары халқымыздың бай мәдениеті мен шеберлігін танытты.
Ұлттық салт-дәстүрді дәріптеу– тек өткенді еске алу емес, оны қазіргі ұрпақтың санасына сіңіріп, болашаққа жеткізу. Осы тұрғыдан алғанда, мұндай мәдени шаралардың тәрбиелік мәні айрықша.
Мәдениет күндері аясында жасөспірімдер арасында ұлттық күрес спорты мен асық ату сайысының ұйымдастырылуы да шараның мазмұнын толықтыра түсті. Ұлттық спорт – халқымыздың ерлік пен қайсарлыққа, төзімділік пен намысқа тәрбиелейтін рухани мектебі. Жарысқа қатысқан жасөспірімдер өздерінің ептілігі мен шеберлігін байқатып, спортқа деген қызығушылықтарын танытты.
Байқаудың әділ әрі талапқа сай өтуіне кәсіби білікті мамандардан құралған қазылар алқасы жауап берді. Қазылар алқасының төрағасы– ақын, «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Алматы облысының мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының бөлім басшысы Төлеужан Нүсіпжанұлы Ғұмаров.
Қазылар алқасының құрамында «Құрмет» орденінің иегері, суретші-дизайнер әрі қолөнерші Дәулет Дәркембайұлы, «Құрмет» орденінің иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген әртісі, «Алтынай» мемлекеттік халық биі ансамблінің бас балетмейстері Ғазиза Әбдиева, ақын, Қазақстан Жазушылар одағы Алматы облыстық филиалының директоры Ержан Тоқтар, мәдениет саласының үздігі, Сүйінбай атындағы Алматы облыстық филармониясының әншісі Мәншүк Тұрсынғазина, мәдениет саласының үздігі, «Қобыз сарыны» фольклорлық-этнографиялық ансамблінің көркемдік жетекшісі Бекназар Қакалейов болды.
Білікті мамандардан құралған қазылар әрбір өнер ұжымының дайындығын, сахна мәдениетін, орындаушылық шеберлігін, ұлттық құндылықтарды жеткізу деңгейін саралады.
Салтанатты жиында аудан әкімінің орынбасары Кеңес Күнесбайұлы сөз сөйлеп, шараға қатысушылар мен өнерпаздарға жылы лебізін білдірді. Ресми бөлімнен кейін көрермендерге арнайы концерттік бағдарлама ұсынылып, сахна төрінде Кегеннің өнерпаздары өнер көрсетті.
Кешті Кеген аудандық ұлт аспаптар оркестрі, жетекшісі Қасым Жасұлан Темірболатұлы, Құрманғазының «Адай» күйімен ашты. Домбыраның күмбірлеген үні залға ерекше рух беріп, ұлттық өнердің айбынын асқақтатты.
Байбала Нұрым Құланаян Құлманбеттің «Құлманбеттің Шабданға арнауы» жырын орындап, жыр өнерінің тереңдігін танытты.
«Ереуіл» ансамблінің өнерпазы Мақпал Нұрқамитова Нұрғиса Тілендиевтің «Жекпе-жек» шығармасын орындап, көрермен ықыласына бөленді.
Ал «Көркем-ай» би тобының «Қазақ биі» ұлттық өнердің әсемдігін сахна тілімен жеткізді.
Кеш барысында Шәмші Мәжит Асанов, Дидар Сүлейман және Ақмарал «Бала ғашық» әнін орындаса, Қарқара мен Кеген ата-әжелер ансамблі халықтың жүрегінен орын алған «Беу, айдай» әнін әуелетті.
Театр өнерінің шоқтығын «Кеген» халық театры көтерді. Режиссері Нұрбақыт Аршын бастаған өнер ұжымы «Қапез» спектаклінен үзінді ұсынып, сахнадағы актерлік шеберліктерін көрсетті.
Мерекелік кештің шымылдығын жігіттер тобы Ж. Абдрамановтың «Кегенге кел» әнімен түйіндеді. Туған жерді дәріптеген әуезді ән көрерменге ерекше әсер сыйлап, мазмұнды шараның қорытынды аккордына айналды.
«Қызырлы өлке – Кегенім!» мәдениет күндері– бір ғана өнер байқауы емес, туған жердің тарихын танытып, мәдениетін ұлықтап, ұлттық өнерді дәріптеген тағылымды шара болды.
Осындай басқосулар арқылы ауыл мәдениетінің тынысы кеңейіп, өнерпаздардың шығармашылық мүмкіндігі арта түседі. Әсіресе жас ұрпақтың бойына туған жерге деген сүйіспеншілікті, ұлттық өнерге деген құрметті қалыптастыруда мұндай шаралардың маңызы зор.
Кегеннің қасиеті – оның табиғатында ғана емес, осы өлкені мекендеген елдің өнегесінде, өнерінде, салт-дәстүрінде, тарихында. Сондықтан туған жерді дәріптеу – оның әрбір құндылығын бағалау, өткенді құрметтеу және келешекке аманат ету деген сөз.
«Ауылым – алтын бесігім, туған жерім – тұғырым!» деген ұранмен қорытындыланған мәдениет күндері көпшілікке көтеріңкі көңіл күй сыйлап қана қоймай, туған өлкенің қадірін тағы бір мәрте сезіндірді.
Кегендей қасиетті өлкенің өнері мен мәдениетін, тарихы мен табиғатын ұлықтайтын мұндай шаралар алдағы уақытта да жалғасын тауып, ел мен жерге деген сүйіспеншілікті ұрпақ жүрегіне сіңіре бергей.
Жанна АҚЫЛЖАН,
Суреттерді түсірген:
Мира МУРАТАЛИЕВА.