Жаңа Конституция – қоғамның құқықтық негізі
Жаңа Конституция – қоғамның құқықтық негізі
Конституция – кез келген мемлекеттің құқықтық негізін айқындайтын, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін белгілейтін басты құжат. Сондықтан жаңа Конституцияның мазмұнын түсіну – тек заң саласының мамандарына ғана емес, әрбір азаматқа маңызды.
Жаңа Конституцияда адам және оның құқықтары мен бостандықтарына ерекше мән берілген. Бұл – мемлекеттің басты міндеттерінің бірі азаматтардың заңды құқықтарын қорғау және олардың еркін дамуына жағдай жасау екенін көрсетеді.
Қоғамда әр азамат өз құқығын білгені жөн. Себебі құқықтық сауаттылық адамның күнделікті өмірінде маңызды рөл атқарады. Еңбек ету, білім алу, медициналық көмекке жүгіну, өз пікірін білдіру, сот арқылы құқықтарын қорғау сияқты мәселелердің барлығы азаматтың құқықтық білімімен тікелей байланысты.
Сонымен қатар Конституция тек құқықтар туралы ғана емес. Азаматтың мемлекет пен қоғам алдындағы жауапкершілігін де айқындайды. Заңды сақтау, басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын құрметтеу, табиғатты қорғау, тарихи және мәдени мұраға ұқыпты қарау – азаматтық жауапкершіліктің маңызды көріністері.
Қазіргі заманда Конституцияның маңызын цифрлық кеңістікпен де байланыстыруға болады. Әлеуметтік желілерді пайдаланатын әр адам ақпарат тарату кезінде жауапкершілікті сезінуі, өзгенің жеке өмірі мен құқықтарын құрметтеуі қажет. Құқықтық мәдениет тек күнделікті өмірде емес, интернет кеңістігінде де сақталуы тиіс.
Менің ойымша, жаңа Конституцияның мазмұнын халыққа түсіндіру барысында заң тілін қарапайым әрі түсінікті жеткізу маңызды. Әр азамат өзінің қандай құқықтарға ие екенін және қандай міндеттері бар екенін нақты түсінген кезде ғана құқықтық мәдениет қалыптасады.
Сондықтан Конституцияны тек қабылданған негізгі заң ретінде қарамай, оның әр бабын күнделікті өмірмен байланыстыра отырып зерделеген дұрыс. Бір бапты оқып, оның қоғамдағы маңызы туралы ойланудың өзі азаматтың құқықтық сауатын арттыруға ықпал етеді.
Ата Заң – мемлекет пен азамат арасындағы өзара жауапкершіліктің құқықтық негізі. Оны құрметтеу – заңды құрметтеу, ал заңды білу – өз құқығыңды және өз міндетіңді түсінудің маңызды қадамы.
Конституцияны білу – құқықтық мәдениетті қоғам қалыптастырудың негізі.
Тұрсынқызы Гаухар
