«ОҚУҒА ҚҰШТАР МЕКТЕП – PODCAST» ЖОБАСЫНЫҢ ТАҒЫЛЫМЫ

«Артық білім кітапта, ерінбей оқып көруге» деп ұлы Абай айтқандай, кітап – адамзат баласының ғасырлар бойы жинаған рухани қазынасы, ақыл мен парасаттың қайнар көзі. Ұлттың ұлылығы да, қоғамның дамуы да ең алдымен білімді, көзі ашық, көкірегі ояу ұрпақпен өлшенеді. Ал сондай саналы ұрпақты тәрбиелеудің ең төте жолы – кітап оқу мәдениетін қалыптастыру.
Бүгінгі технология қарыштап дамыған заманда жас ұрпақтың назарын кітапқа аудару, оларды оқуға ынталандыру– ұстаздар қауымының алдындағы маңызды міндеттердің бірі. Осы мақсатта С.Серкебаев атындағы мектеп-гимназиясында жүзеге асырылып келе жатқан «Оқуға құштар мектеп – Podcast» жобасы білім мен тәрбиені ұштастырған тағылымды бастамаға айналып отыр. Бұл жоба – уақыт талабына сай дүниеге келген, дәстүрлі оқырмандық мәдениетті заманауи технологиялармен үйлестірген бірегей жоба. Оның басты ерекшелігі – кітапты насихаттаудың жаңа форматын қалыптастырып, оқушылардың әдебиетке деген қызығушылығын арттырумен қатар, олардың шығармашылық және коммуникативтік қабілеттерін дамытуға бағытталуында.
Жобаның бастамашылары – мектеп-гимназия директоры Жазира Дүйсембайқызы мен қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Нұрбек Керімбайұлы. Ұстаздардың тың идеясы мен қажырлы еңбегінің арқасында бұл бастама мектеп өмірінің маңызды рухани алаңына айналып, оқушылардың сүйікті жобаларының біріне айналды. Қазіргі таңда жастардың көп уақытын әлеуметтік желілер мен түрлі цифрлық платформалар алатыны белгілі. Мұндай жағдайда кітапқа деген қызығушылықтың бәсеңдеп кетпеуі үшін жаңа әдістер мен тың форматтарды енгізу қажеттілігі туындайды. Осы тұрғыдан алғанда подкаст форматы – уақытпен үндескен тиімді құрал. Подкаст – еркін ой мен мазмұнды пікірдің алаңы. Бұл формат оқушыларға өз ойын қысылмай жеткізуге, көзқарасын дәлелдеуге, әдеби шығармаларға сыни тұрғыдан қарауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар олардың сөйлеу мәдениетін қалыптастырып, көпшілік алдында ойын анық жеткізе білуіне ықпал етеді.
«Оқуға құштар мектеп – Podcast» жобасы аясында білім алушылар оқыған кітаптары бойынша ой бөлісіп, шығарма кейіпкерлерінің әрекеттеріне баға береді, көтерілген мәселелерді қазіргі қоғаммен байланыстыра отырып талдайды. Нәтижесінде оқушылардың тек оқу дағдысы ғана емес, олардың дүниетанымы мен таным көкжиегі де кеңейе түседі.
Кітап – адам жанының тәрбиешісі. Ол оқырманын ойлауға, ізденуге, саралауға үйретеді. Әрбір оқылған шығарма адамның өмірге деген көзқарасын қалыптастырып, рухани әлемін байытады. Жоба барысында оқушылар қазақ және әлем әдебиетінің үздік туындыларын оқып, олардың мазмұнын жан-жақты талдайды. Әдеби шығармалар арқылы олар адалдық пен әділдіктің, достық пен мейірімнің, отансүйгіштік пен адамгершіліктің мәнін терең түсінеді. Кейіпкерлер тағдырын саралау арқылы оқушылар өмірлік құндылықтарды бағалауды үйренеді. Ал шығармадағы оқиғаларды бүгінгі күнмен байланыстыру олардың сыни ойлау қабілетін дамытып, қоғамдық мәселелерге бейжай қарамауға тәрбиелейді. Жоба аясындағы әрбір кездесу – жаңа ойдың, жаңа ізденістің бастауы. Әрбір шығарма – оқушының жүрегіне жол тауып, оның рухани өсуіне ықпал ететін тағылым мектебі.
Жобаның басты артықшылықтарының бірі– оқушылардың шығармашылық әлеуетін ашуға мүмкіндік беруі. Подкаст әзірлеу барысында білім алушылар мәтінмен жұмыс істеуді, ақпаратты саралауды, сұхбат құруды, ойды жүйелеуді, аудитория алдында еркін сөйлеуді меңгереді. Сонымен қатар дыбыс жазу, монтаж жасау, цифрлық бағдарламаларды пайдалану сияқты заманауи дағдыларды игереді. Бүгінгі күні медиа сауаттылық – кез келген жас үшін маңызды құзыреттіліктің бірі. Сондықтан жобаның бұл бағыты оқушылардың ақпараттық кеңістікте сауатты әрекет етуіне, жалған ақпаратты ажырата білуіне және медиаконтентті дұрыс пайдалануына көмектеседі. Подкаст арқылы оқушылар өздерінің шығармашылық қабілеттерін шыңдап қана қоймай, жауапкершілік пен ұжымдық жұмыстың маңызын түсінеді. Әрбір шығарылған подкаст – олардың ізденісі мен еңбегінің нәтижесі.
Кез келген жетістік – тынымсыз еңбектің нәтижесі. Бұл жобаның табысты жүзеге асуына мектеп ұжымының, жетекші ұстаздардың және оқушылардың ортақ еңбегі негіз болды. Ұстаздар шәкірттеріне бағыт-бағдар беріп қана қоймай, олардың шығармашылық бастамаларын қолдап, жаңа идеялардың жүзеге асуына мүмкіндік жасауда. Ал оқушылар өздерінің белсенділігі мен қызығушылығы арқылы жобаның мазмұнын байытып келеді. Мұндай бірлескен жұмыс білім беру үдерісінің сапасын арттырып қана қоймай, мектеп қабырғасында өзара құрмет пен сенімге негізделген шығармашылық ортаның қалыптасуына ықпал етеді.
Жобаның тағы бір ерекшелігі – цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект құралдарын білім беру үдерісінде тиімді пайдалану. Қазіргі таңда әлемдік білім беру кеңістігі технологиялық жаңашылдықтарға бет бұруда. Осы өзгерістерге сай мектеп оқушылары да жаңа технологияларды игеріп, оларды білім алуда тиімді қолдануды үйренуде.
Жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалану арқылы оқушылар ақпарат іздеу, мәтін талдау, идеялар жинақтау секілді жұмыстарды орындап, өздерінің зерттеушілік қабілеттерін дамытады. Бұл олардың болашақтағы кәсіби және академиялық жетістіктеріне берік негіз қалайды.
«Оқуға құштар мектеп – Podcast» жобасы бүгінде өзінің тәрбиелік және білімдік маңызын дәлелдеген игі бастамалардың біріне айналды. Ай сайын тұрақты түрде өткізілетін жоба аясында белсенді қатысқан оқушылар мен жетекші ұстаздар арнайы марапаттарға ие болады. Алайда жобаның ең үлкен жетістігі марапат пен мақтау емес. Оның басты нәтижесі – кітапқа жақындаған оқушы, қалыптасқан оқырман мәдениеті, тереңдей түскен ойлау қабілеті және рухани байыған тұлға. Өйткені кітап оқыған бала – ойлайтын бала. Ал ойлайтын ұрпақ – елдің ертеңі, мемлекеттің болашағы. С. Серкебаев атындағы мектеп-гимназиясында барша ұстаздар қауымының атсалысуымен жүзеге асырылып отырған «Оқуға құштар мектеп – Podcast» жобасы – білім мен тәрбиені, кітап пен технологияны, дәстүр мен жаңашылдықты сабақтастырған жарқын жоба. Бұл бастама жас ұрпақтың рухани әлемін байытып, олардың шығармашылық әлеуетін дамытуға қызмет ете бермек. Кітапқа құрмет – білімге құрмет. Білімге құрмет – болашаққа құрмет. Ендеше, кітаптың шамшырағын сөндірмей, оқуға құштар ұрпақ тәрбиелеу жолындағы осындай игі бастамалардың ғұмыры ұзақ болғай!

Лаура Мұхаметқали.