Кадр саясатының жаңа беті: әкімшілік лауазымдарға конкурс қалай өзгеруде
Кадр саясатының жаңа беті: әкімшілік лауазымдарға конкурс қалай өзгеруде
2025 жылдың соңында Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет жүйесінде кадр саясатын жаңғырту мен нығайту бағытында маңызды қадам жасалды. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2025 жылғы 8 желтоқсандағы №196 бұйрығымен (бұдан әрі – Бұйрық) әкімшілік мемлекеттік лауазымдарды атқару тәртібіне қатысты жаңа тәсілдер бекітілді. Бұл құжат кезекті нормативтік құқықтық акт қана емес, мемлекеттік қызметке іріктеудің неғұрлым ашық, әділ және кәсіби жүйесін қалыптастыруға ұмтылыстың көрінісі болып отыр.
Әкімшілік мемлекеттік лауазым – бұл жай ғана қызметтік мәртебе немесе жұмыс орны емес. Бұл – салалар мен өңірлердің дамуына, азаматтардың өмір сапасына тікелей әсер ететін басқарушылық шешімдер қабылданатын жауапты алаң. Сондықтан мұндай лауазымдарға іріктеу және тағайындау мәселелері ерекше назарды талап етеді. №196 бұйрық субъективтілікті барынша азайтуға, формализмді болдырмауға және еңбегі мен кәсіби қасиеттері бойынша іріктеу қағидатын, яғни меритократияны күшейтуге бағытталған.
Бұйрық «Б» корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымдарына ішкі және жалпы конкурс өткізу қағидалары жан-жақты реттелген. Конкурстық іріктеудің кезеңдері, кандидаттарға қойылатын талаптар, тестілеу мен бағалау рәсімдері, сондай-ақ конкурстық комиссиялардың жұмыс тәртібі нақты айқындалған. Мұндай тәсіл мемлекеттік органдар мен үміткерлер үшін бірдей, түсінікті және айқын ережелерді қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Кәсіби құзыреттерді объективті бағалауға ерекше мән беріледі. Қазіргі заманғы мемлекеттік қызмет тек тапсырмаларды орындаушыларды емес, талдай алатын, негізделген шешімдер қабылдайтын және нәтиже үшін жауапкершілік көтеретін білікті мамандарды қажет етеді. Осы тұрғыда тестілеу және өзге де бағалау құралдары шын мәнінде даярлығы мен ынтасы жоғары кандидаттарды анықтауға мүмкіндік беретін маңызды сүзгіге айналып отыр.
Бұйрықтың тағы бір маңызды қыры – кадрлық жұмыста цифрлық тетіктерді дамыту. Конкурстарды өткізу кезінде ақпараттық жүйелерді пайдалану рәсімдерді жеңілдетіп, олардың ашықтығын арттырады және бюрократиялық жүктемені азайтады. Үміткерлер үшін бұл – ақпаратқа тең қолжетімділік пен іріктеудің әрбір кезеңінің айқындығы, ал мемлекет үшін – мемлекеттік қызмет институтына деген сенімді нығайту.
Жалпы алғанда, №196 бұйрықты мемлекеттік қызметті жаңғыртуға бағытталған реформалардың қисынды жалғасы ретінде бағалауға болады. Ол мемлекетке қызмет ету – формалдылық немесе артықшылық емес, ең алдымен кәсіби әрі жауапты миссия екенін айқындайды. Қазіргі заманғы сын-қатерлер жағдайында тиімді мемлекеттік басқарудың басты ресурсы – сапалы кадрлық құрам екені анық.
Осылайша, әкімшілік мемлекеттік лауазымдарды атқарудың жаңа қағидалары талаптардың деңгейін арттыра отырып, адал, білікті және нәтижеге бағытталған азаматтар үшін жаңа мүмкіндіктер ашады. Бұл – қоғам мүддесіне қызмет ететін ашық, жауапты және заманауи мемлекеттік қызметтің жаңа буынын қалыптастыруға жасалған маңызды қадам.
Мақала авторы: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Алматы облысы бойынша департамент басшысының орынбасары Исебаев Мадияр Болатович
